Eng qisqa javob

Asosiy qoida oddiy: agar bo'g'im to'satdan og'rib qolgan, shishgan, terisi qizargan va ushlaganda qaynoq bo'lsa — faqat sovuq qo'llanadi. Bunday holatda issiq qilish yallig'lanishni battar kuchaytiradi.

Agar og'riq uzoq vaqtdan beri davom etayotgan, ertalab bo'g'im qotib qoladigan, harakat boshlaganda simillab og'riydigan, lekin shish va qizarish bo'lmagan surunkali holat bo'lsa — mo'tadil issiqlik yordam berishi mumkin. U qon aylanishini yaxshilab, taranglashgan mushaklarni bo'shashtiradi.

Biroq yodda tuting: na issiq va na sovuq bo'g'im kasalligining asl ildizini bartaraf qilmaydi. Ular faqat ma'lum vaqtga noqulaylikni yengillashtiruvchi vaqtinchalik choradir.

Sovuq qachon kerak: o'tkir yallig'lanish va jarohatlar

Bo'g'im jarohatlanganda (masalan, to'piq qayrilib ketganda) yoki artrit to'satdan qo'zg'alganda to'qimalarda mikroyirtilishlar, shish va kuchli qon oqimi yuzaga keladi. Sovuqning asosiy vazifasi — mayda qon tomirlarni vaqtincha toraytirish, shishning kengayishiga yo'l qo'ymaslik va nerv uchlarining sezuvchanligini pasaytirib, o'tkir og'riqni bosishdir.

Quyidagi holatlarda sovuq afzal sanaladi:

  • Yiqilish, urilish yoki to'satdan qayrilishdan keyingi dastlabki 48 soat ichida;
  • Bo'g'im ko'zga ko'rinarli darajada shishib ketganda;
  • Bo'g'im ustidagi teri qizargan va teginganda boshqa tana a'zolariga nisbatan sezilarli darajada issiq bo'lganda;
  • Jismoniy yuklamadan keyin tizzada birdaniga paydo bo'lgan o'tkir pulsatsiyalanuvchi og'riqda.

Sovuqni qo'llash qoidasi: muz yoki muzdek matoni hech qachon yalang'och teriga to'g'ridan-to'g'ri qo'ymang. Uni sochiqqa o'rab, 15-20 daqiqadan ortiq ushlamaslik kerak, aks holda to'qimalarning sovuqdan shikastlanishi yuz berishi mumkin.

Issiq qachon kerak: surunkali og'riq va qotib qolish

Issiqlik sovuqning teskarisini bajaradi: u qon tomirlarini kengaytiradi, qon aylanishini tezlashtiradi va bo'g'im atrofidagi qotib qolgan mushaklarni yumshatadi. Bu, ayniqsa, keksaroq yoshdagi artroz holatlarida sezilarli yengillik berishi mumkin.

Issiq quyidagi vaziyatlarda yordam beradi:

  • Ertalabki bo'g'imlar qotib qolishi: uyqudan turgach bo'g'imni yozish qiyin bo'lganda iliq dush yoki yumshoq issiq kompress harakatni yengillashtiradi;
  • Mushaklar qattiq tortishib, bo'g'im ustiga qo'shimcha bosim berayotganda;
  • Ob-havo o'zgarganda yoki sovuq kunda boshlanadigan, ammo shishsiz kechadigan zerikarli, simillovchi og'riqda;
  • Yengil gimnastika yoki mashqlardan oldin bo'g'imni va boylamlarni tayyorlab olish uchun.

Issiq kompress haddan tashqari qaynoq bo'lmasligi shart. Maqsad terini kuydirish emas, to'qimalarni ich-ichidan iliq saqlashdir.

Ko'p uchraydigan xatolar: qizdiruvchi malhamlarni qachon surtmaslik kerak?

Bizda bo'g'im og'rishi bilan darhol qalampirli, kobra zaharli yoki qattiq qizdiruvchi malhamlarni qalin qilib surtish odati bor. Agar bo'g'im ichida o'tkir suyuqlik to'plangan (sinovit) yoki yallig'lanishli artrit jarayoni ketayotgan bo'lsa, qizdirish quyidagi oqibatlarga olib keladi:

  • Qon oqimi kuchayib, shish battar kattalashadi;
  • Bo'g'im xaltasi ichidagi bosim oshadi va og'riq avvalgidan ham o'tkirlashadi;
  • Terida kimyoviy kuyish yuzaga kelib, tashqi davolashni qiyinlashtiradi.

Yana bir keng tarqalgan xato — bo'g'im qattiq og'rib turgan davrda hammomga kirib, qaynoq bug'da bo'g'imni bug'lashdir. Bu ham o'tkir yallig'lanishni kuchaytirib, asoratlarni chuqurlashtirishi mumkin.

Tabiiy vositalar bu holatda nima qila oladi va nimaga kuchi yetmaydi?

Xalq tabobatida va fitoterapiyada romashka, eman po'stlog'i yoki moychechak kabi giyohlardan tayyorlangan iliq vanna yoki kompresslar qadimdan ishlatiladi. Zanjabil yoki dafna yaprog'idan tayyorlangan surtmalar ham keng tarqalgan.

Bu vositalar nima bera oladi:

  • Yallig'lanishga qarshi xususiyatga ega o'simliklar teridagi mahalliy asab uchlarini tinchlantirib, noqulaylikni biroz yengillashtirishi mumkin;
  • Yumshoq iliq o'simlik damlamalari qon mikrosirkulyatsiyasini yaxshilab, mushak spazmini bartaraf etishga ko'maklashadi.

Ular nima qila olmaydi:

  • Hech qanday kompress, malham yoki damlama yemirilgan tog'ay to'qimasini qayta tiklay olmaydi;
  • Bo'g'im ichidagi jiddiy degenerativ o'zgarishlarni to'xtata olmaydi;
  • O'simliklar bo'g'imdagi osteofitlarni (tuz o'simtalarini) eritib yubora olmaydi;
  • Infeksion yoki tizimli artrit kabi jiddiy revmatologik kasalliklarda asosiy dori vositalarining o'rnini bosa olmaydi.

Qachon zudlik bilan shifokorga borish kerak?

Issiq yoki sovuq vositalar bilan o'z bilagingizcha vaqt o'tkazish xavfli bo'lgan vaziyatlar mavjud. Agar sizda quyidagi alomatlar kuzatilsa, uy sharoitidagi muolajalarni darhol to'xtating va mutaxassisga murojaat qiling:

  • Bo'g'im ustidagi teri qattiq qizarib, tana harorati ko'tarilsa yoki titroq paydo bo'lsa;
  • Oyoqqa bosishning mutlaqo imkoni qolmasa, tizza ushlab turmay qaltirab ketsa;
  • Shish bir necha soat ichida ko'z o'ngingizda keskin kattalashib borsa;
  • Kuchli og'riq hatto kechasi harakatsiz yotganda ham tinchlik bermasa;
  • Sovuq yoki iliq muolajalar 3-4 kun ichida zarracha yengillik bermasa.

Ushbu belgilar bo'g'im ichiga infeksiya tushgani, pay uzilishi yoki o'tkir revmatologik xurujdan darak berishi mumkin va bunday holatda faqat shifokor aniq tashxis qo'yib, to'g'ri reja belgilashi zarur.